Partnerzy:
Z kolędą w Zabierzowie

W Małopolsce jest wiele wsi, w których do tej pory przetrwał zwyczaj kolędowania w okresie Bożego Narodzenia i Nowego Roku. Pierwsze wzmianki o kolędnikach pochodzą z XVI wieku, jednak zwyczaj ten sięga czasów średniowiecza. Grupowe widowiska wywodzące się z intermediów znane były w całej Europie i przybierały rożne formy. Po wsiach chodzili Herody, Pasterze, kolędnicy z Gwiazdą, Szopką, Turoniem, którzy w zamian za kolędowanie otrzymywali dary od gospodarzy. Przybierające rolę teatru ludowego widowiska kolędnicze opierały się na scenariuszach przekazywanych ustnie z pokolenia na pokolenie, angażujących jedynie mężczyzn. W dobie XXI wieku, generującym liczne zmiany na polskiej wsi, szczególnie docenia się zwyczaj kolędowania zgodny z tradycją ludową. Kultywujące go zespoły kolędnicze spotkały się w ostatnią niedzielę stycznia w zabierzowskim Centrum Kultury na odbywającym się po raz drugi Przeglądzie Tradycyjnych Grup Kolędniczych. Celem przeglądu organizowanego przez Stowarzyszenie „Homini et Terrae” ora z SCKiPGZ było ukazanie tradycji kolędniczych oraz zwyczajów bożonarodzeniowych, które do dnia dzisiejszego zachowały się na małopolskich wsiach. Honorowy patronat nad przeglądem objął Starosta Krakowski Józef Krzyworzeka oraz Wójt Gminy Zabierzów Elżbieta Burtan.

Podczas przeglądu grupy kolędnicze reprezentujące gminy z obszaru powiatu krakowskiego, walczyły o nominację do Ogólnopolskiego Konkursu Grup Kolędniczych, który odbywa się corocznie w Bukowinie Tatrzańskiej podczas Karnawału Góralskiego. Komisja oceniająca, pod przewodnictwem Małgorzaty Oleszkiewicz -etnografa, dokonała oceny widowisk kolędniczych, zwracając szczególną uwagę na tradycyjność tekstów oraz melodii, muzyczne wykonanie z uwzględnieniem czystości brzmienia i wyrazistości wypowiedzi słowno-muzycznej aktorów. Dodatkowe punkty przyznawano za kostiumy, grę aktorską oraz zgodność z tradycją całego obrzędu. Podczas przeglądu o tytuł najlepszych oraz nominację walczyło pięć grup kolędniczych: Herody z Minogi, Herody z Zelkowa, Herody z Modlnicy, Herody z Zielonek oraz Herody z Wielkiej Wsi. Po obejrzeniu widowisk kolędniczych Jury postanowiło szczególnie uhonorować trzy grupy; pierwsze miejsce otrzymała grupa Herody z Modlnicy, która powstała w 1970 roku i reprezentuje gminę Wielka Wieś. Drugą pozycję zajęli Herody z Zielonek, a trzecie miejsce przypadło grupie kolędniczej Herody z Zelkowa, reprezentującej gminę Zabierzów.

Powołując się na regulamin konkursu prestiżową nominację do Bukowiny Tatrzańskiej powinna otrzymać grupa uzyskująca najwięcej punktów. Ponieważ laureaci zarówno pierwszego jak i drugiego miejsca posiadali już zaproszenie na Ogólnopolski Konkurs Grup Kolędniczych nominację otrzymali laureaci trzeciego miejsca – Herody z Zelkowa.

Przegląd w Zabierzowie uświetniły występy Grupy Folklorystycznej Herody z Bolęcina oraz zespół kolędniczy z Brzezinki, który zaprezentował widowisko jasełkowe „Betlejem polskie” Lucjana Rydla. Wszyscy uczestnicy imprezy otrzymali pamiątkowe dyplomy, a laureaci nagrody finansowe od organizatorów, które wręczał Starosta Krakowski Józef Krzyworzeka oraz Wioletta Matejczyk – Sekretarz Gminy Zabierzów. Przedstawiciele władz samorządowych złożyli gratulacje zwycięzcom i zaprosili na kolejną edycję przeglądu.

Katarzyna Paciorek


Copyright © Homini Et Terrae | O Nas | Statut | Dzialalnosc | Kontakt